Ilekroć mnie trwoga ogarnie w Tobie pokładam nadzieję. W Bogu uwielbiam Jego słowo, Bogu ufam, nie bede się lękał: cóż może uczynić mi człowiek?.

Ps 56, 4-5

Albowiem poznaje Pan drogę sprawiedliwych, a droga grzesznych zaginie

Ps 1

Wszystko mi wolno, ale nie wszystko przynosi korzyść. Wszystko mi wolno, ale ja niczemu nie oddam się w niewolę.

I Kor 6, 12

Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj

św. Paweł z Tarsu

Kaplica Matcze

Matcze położone malowniczo nad samym Bugiem, należące do parafii Horodło jest bardzo starą miejscowością, w dokumentach po raz pierwszy pojawia w 1432 roku. Do końca II wojny w zdecydowanej większości mieszkańcami tej wioski byli Rusini. W Księdze Parafii Horodło pt. „Liber Inventariorum” z 1773 r. Napisano: „Matcze villa tota Ruthena“ – „Matcze miejscowość całkowicie Rusińska”. Wzmianka o pierwszej cerkwi prawosławnej pochodzi z roku 1476. Następne zapiski znajdujemy w rejestrach podatkowych z lat 1535 – 1564, jest tam informacja o „ruskiej cerkwi”, która po przystąpieniu prawosławnej Diecezji Chełmskiej w 1596 roku do Unii- jedności z Kościołem katolickim zapewne służyć będzie Unitom.

W 1700 roku dla Kościoła unickiego ( greckokatolickiego) zbudowano nad samym Bugiem nową drewnianą cerkiew przypominającą w stylu świątynie rzymskokatolickie z niskim prezbiterium, wyższą nawą z niewielką wieżyczką, oraz babińcem, nad którym znajdowała się dzwonnica. W 1875 roku władze rosyjskie likwidują Kościół unicki, wiernych i ich cerkwie przekazują Kościołowi prawosławnemu. Świątynia ta przetrwała aż do 1940 roku. Trudno dziś precyzyjnie ustalić co się naprawdę z nią stało. Ukraiński historyk Wasyl Słobodian pisze, że została ona rozebrana i przeniesiona do miejscowości Mołdziatycze. Relacje mieszkańców Matcza dotyczące tej sprawy nie są ze sobą zgodne.

W 1907 roku z polecenia synodu Cerkwi prawosławnej postanowiono opracować projekt nowej cerkwi. Dzieło to zlecono rosyjskiemu architektowi A. Purginowi, który zaprojektował okazały budynek nowej świątyni w stylu staro-rosyjskim, obcym dla tych terenów. Nową cerkiew pod wezwaniem Opieki Bogurodzicy ( Pokrowy Preswiatoj Bohorodicy) zbudowano w 1911 r. w samym centrum wioski, Była to okazała budowla z dwoma wieżami zwieńczonymi cebulastymi kopułkami. Wyższa wieża znajdowała się nad babińcem, nieco niższa nad nawą główną. W Kijowie wykonano piękny ikonostas. Nowe prawosławne świątynie miały świadczyć wobec całego świata, że te ziemie są nieodłączną częścią wielkiej Rosji.

Zdjęcie 3 Parafia prawosławna przetrwała do 1947 roku, przestała istnieć z powodu wysiedlenia Ukraińców, których miejsce zajęli Polacy wysiedleni z za Bugu. Matczańska cerkiew po wojnie stała się własnością Kościoła polsko-katolickiego (narodowego). Próbowano tam utworzyć parafie dla tego wyznania, ostatecznie nic z tego nie wyszło a cerkiew w 1956 r. została rozebrana. Część wyposażenia znajduje się dziś w kościele Parafii polsko-katolickiej w Horodle.

W 1920 roku z polecenia biskupa lubelskiego Leona Fulmana opuszczoną dawną unicką cerkiew w Matczu przejmuje rzymskokatolicka parafia Horodło. Próbowano nawet utworzyć tam parafię rzymskokatolicką, z różnych względów do tego nie doszło. Utworzenia parafii w Matczu domagał się Dziekan hrubieszowski i władze rządowe, które obawiały się silnej wspólnoty ukraińskiej. Ostatecznie sprawę parafii w tej miejscowości rozwiązano kompromisowo. Biskup lubelski przyjął propozycję proboszcza horodelskiego, aby ks. Witold Kurowski proboszcz Korytnicy, miejscowości leżącej po drugiej stronie Bugu, posługiwał w każdą niedzielę i święto. Taki stan rzeczy trwał do II wojny.

Po wojnie sytuacja zmieniła się. Matcze położone nad samą granicą przez pewien czas było miejscowością niedostępną dla ludzi z zewnątrz. Ukraińcy zostali wysiedleni, ich miejsce zajęli Polacy wyznania rzymskokatolickiego. Zaistniała potrzeba stworzenia punktu duszpasterskiego, władze komunistyczne nie dawały na to zgody. Pierwszy punkt duszpasterski i katechetyczny nielegalny z punktu widzenia władz komunistycznych utworzono w 1974 r. w prywatnym mieszkaniu Michała Jańca, który swoją posesję i dom przekazał parafii w Horodle. Kapłani z Horodła posługujący w Matczu byli za tę posługę szykanowani.

W okresie schyłkowym PRL-u katolicy w Polsce mógli wreszcie budować nowe kościoły i kaplice. Z inicjatywy ks. kan. Józefa Figla i mieszkańców Matcza w miejscu zburzonej cerkwi z 1911 r. zbudowano piękny nowoczesny kościół dojazdowy pod wezwaniem św. Józefa Robotnika. Świątynia prowizorycznie wykończona została poświecona w 1983 r. Przez kolejne lata ukończono wszystkie prace, pięknie wykończono wnętrze. Dziś służy ona mieszkańcom Matcza, Cegielni i części Bereżnicy jako miejsce spotkania z Bogiem.

Admin