Wszystko mi wolno, ale nie wszystko przynosi korzyść. Wszystko mi wolno, ale ja niczemu nie oddam się w niewolę.

I Kor 6, 12

Ilekroć mnie trwoga ogarnie w Tobie pokładam nadzieję. W Bogu uwielbiam Jego słowo, Bogu ufam, nie bede się lękał: cóż może uczynić mi człowiek?.

Ps 56, 4-5

Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj

św. Paweł z Tarsu

Albowiem poznaje Pan drogę sprawiedliwych, a droga grzesznych zaginie

Ps 1

Hosanna Synowi Dawida!

Niedzielą Męki Pańskiej zaczynamy Wielki Tydzień. Dziś wspominamy Chrystusa, wjeżdżającego do Jerozolimy na osiołku i odbierającego królewską cześć. Żydowskie dzieci rzucały przed Nim palmy, krzycząc „Hosanna Synowi Dawida!”.

+ Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

Jezus szedł naprzód, zdążając do Jerozolimy.Gdy przybliżył się do Betfage i Betanii, ku górze zwanej Oliwną, wysłał dwóch spośród uczniów, mówiąc: «Idźcie do wsi, która jest naprzeciwko, a wchodząc do niej, znajdziecie uwiązane oślę, którego nie dosiadał żaden człowiek. Odwiążcie je i przyprowadźcie. A gdyby was kto pytał: „Dlaczego odwiązujecie?”, tak powiecie: „Pan go potrzebuje”». Wysłani poszli i znaleźli wszystko tak, jak im powiedział. A gdy odwiązywali oślę, zapytali ich jego właściciele: «Czemu odwiązujecie oślę?» Odpowiedzieli: «Pan go potrzebuje». I przyprowadzili je do Jezusa, a zarzuciwszy na nie swe płaszcze, wsadzili na nie Jezusa. Gdy jechał, słali swe płaszcze na drodze. Zbliżał się już do zboczy Góry Oliwnej, kiedy całe mnóstwo uczniów zaczęło wielbić radośnie Boga za wszystkie cuda, które widzieli. I mówili głosem donośnym: «Błogosławiony Król,
który przychodzi w imię Pańskie.
Pokój w niebie
i chwała na wysokościach». Lecz niektórzy faryzeusze spośród tłumu rzekli do Niego: «Nauczycielu, zabroń tego swoim uczniom!»
Odrzekł: «Powiadam wam: Jeśli ci umilkną, kamienie wołać będą». Oto słowo Pańskie.

Święcenie palem. Następnie czyta się opis Męki Pańskiej.

W XI wieku do liturgii wprowadzono zwyczaj święcenia palem. Przed reformami Piusa XII poświęcenie palem poprzedzała swoista liturgia słowa, śpiewano też fragment z Księgi Wyjścia (Wj 15, 27. 16,1-7). Obecnie po odśpiewaniu psalmów mesjańskich o królowaniu Boga, śpiewa się tylko ewangelię opowiadającą o wjeździe Pana Jezusa do Jerozolimy (Mt 21, 1-9). Dawniej kapłan śpiewał również specjalną prefację o królowaniu Chrystusa nad wszystkimi władcami, którzy mają obowiązek być przede wszystkim Jego sługami.

Warto zauważyć, że przygotowane palmy mają być z żywych, najlepiej zielonych gałązek (u nas najpopularniejsze są gałązki wierzby). Nie powinny to być suszone wiązki traw i kwiatów (czasem też papierowych) – one stanowić mogą jedynie ozdobę właściwej palmy.

Królewska procesja

W starszej formie rytu rzymskiego przed Mszą świętą ma miejsce radosna procesja.

Pierwsze ślady procesji liturgicznej sięgają IV wieku. W Jerozolimie odtwarzano ewangeliczne sceny. Z Góry Oliwnej, na której po południu miała miejsce liturgia słowa,  biskup na osiołku wjeżdżał do miasta, do kościoła Zmartwychwstania. Towarzyszyły mu tłumy wiernych śpiewających antyfony i hymny oraz niosące palmy, które rzucano pod kopyta osiołka. Przechodzono przez Złotą Bramę, tę samą, przez którą do miasta na osiołku wjechał Pan Jezus, wypełniając mesjańskie proroctwo (Ez 44,1-3).

Z Ziemi Świętej zwyczaj procesji rozprzestrzenił się na cały Kościół. Już w V wieku znany był w liturgii rzymskiej.

Procesja ma charakter radosny, triumfalny. W wielu miejscach była długa – od jednego kościoła do drugiego. Z czasem celebransa jadącego na osiołku wyparła w niektórych miejscach figura Chrystusa.

Do dziś praktykowane jest to np. we wsi Tokarnia.

Podczas procesji śpiewa się kilka antyfon opowiadających o wydarzeniach wspominanych dzisiejszego dnia oraz ich znaczeniu, a także psalm 147 – „Chwal Jerozolimo Pana”. Chyba najpiękniejszym śpiewem przygotowanym na tę procesję jest hymn ku czci Chrystusa Króla „Gloria laus”. Napisał go w IX wieku w więziennej celi biskup Teodulf z Orleanu. Gdy przeczytał go cesarz Ludwik, kazał natychmiast uwolnić autora.

Przed reformami Piusa XII, po dojściu do kościoła subdiakon uderzał krzyżem przyozdobionym palmą w drzwi i nim je otwierał. Różnie to tłumaczono. Potrójne uderzenie symbolizować miało opór Żydów przed przyjęciem Mesjasza. Przede wszystkim gest ten oznaczał Chrystusa, który swoim krzyżem otwiera nam bramy nieba.

Dwa akcenty

Liturgia Mszy Świętej przestawia akcenty celebracji z radosnego i triumfalnego na pokutny i zanurzający w mękę Chrystusa. Celebrans zmienia kolor szat z czerwonych (odnoszących się do królewskiej purpury) na fioletowe. Te dwie części liturgicznych obchodów Niedzieli Męki Pańskiej wskazują na to, że triumf i królowanie Pana Jezusa są nierozerwalnie związane z Jego Ofiarą. Nawet Krzyż nie pozbawia Chrystusa majestatu i prawa do panowania – przeciwnie, staje się on Jego tronem.

Msza przebiega według normalnego porządku (gdy poprzedza ją procesja pominięte są jedynie obrzędy wstępne). Śpiewany jest podczas niej hymn o kenozie z listu św. Pawła do Filipian (Flp 2, 5-11) oraz pasja z ewangelii św. Mateusza (Mt 26,35-27,60), zapowiadająca wydarzenia, które przeżywać będziemy w Wielkim Tygodniu.

Tradycje ludowe

Łacina nie stanowiła dla wiernych problemu w rozumieniu istoty przeżywanej liturgii i jej treści. Z pomocą w kazaniach i katechezach wychodzili duszpasterze. Świadomość aktywnego udziału wiernych wyrażała się między innymi w licznych tradycyjnych pieśniach przygotowanych specjalnie na ten dzień.

Szósty dzień przed Wielkanocą,

Kiedy wjeżdżał dziwną mocą

Do Jerozolimskiej bramy,

                                      

Wyszły Mu dziatki z palmami.

Wdzięczne Mu głosy śpiewały,

Królem Go swym wyznawały:

Witaj, Zbawicielu świata,

Przez długie czekany lata!

O, jak prędko jest odmiana

W ludzkiem afekcie do Pana!

Bo po krótkim potem czasie

Ciągną do miasta w hałasie.

[z pieśni „Wszechmogący, dobry Panie”, za: Zbiór pieśni nabożnych i katolickich, Pelplin 1871] https://stacja7.pl/wiara/hosanna-synowi-dawida/

Admin